پژوهشکده فناوری‌های نوین زیستی دانشگاه زنجان زیست فناوری گیاهان دارویی 2423-6039 8 دوم 2022 12 22 Chemical analysis of essential oils of some Achillea species in Zanjan provenance آنالیز شیمیایی اسانس برخی گونه های بومادران در شرایط زنجان 719871 10.30470/jmpb.2025.2023383.1100 FA حسین ربی انگورانی پژوهشکده فناوریهای نوین زیستی دانشگاه زنجان-زنجان -ایران 0000-0003-1769-5892 Journal Article 2024 02 19 Achillea genus is belonging to Asteraceae. The composition of the active ingredients of plants in different climatic conditions show very different constituent in phytochemical propertiesand , In order to investigating quantity and quality of essential oils of three species of achillea in Zanjan provences plant samples collected from northern heights of Zanjan After selecting a suitable plants, after harvesting the whole vegetative body of the plant was harvested in the full bloom time and after drying in room, and its essential oil was extracted by distillation . Then, the components of the essential oil were identified and the amount of the components was identified using a gas chromatography device connected to a mass spectrometer. The results showed that the essential oil of Achillea wilhelmsii C. Koch had a yellow color with a yield of 0.89%. The results of GC-MS showed that the essential oil of this plant is composed of 106 substances in which 15 representative compounds 54% were total essential oil. In the study of essential oil of Achillea tenuifolia Lam, it was found that 20 substances constituted 54.37% of essential oil. Also, the essential oil of Achillea millefolium was white with a yield of 0.74%, GC-MS results showed that this essential oil The plant in the region is composed of 105 substances, of which 10 compounds represented 50.78% of the total essential oil Which 47 compounds accounted for 81.05% of the essential oil. بومادران‌ها گیاهانی متعلق به تیره کاسنی Asteraceae و جنس Achillea بوده که در جهان بیش از 115گونه از این جنس وجود دارد و دارای 19 گونه علفی در ایران می‌باشد که اغلب معطر هستند و حدود3 تا 4 گونه آن بصورت دارویی مصرف می گردد.با توجه به تغییرات ترکیبات مواد موثرۀ گیاهان در شرایط اقلیمی مختلف جهت بررسی ترکیبات شیمیایی بازده و کمیت و کیفیت اسانس سه گونه جنس بومادران شامل Achillea wilhelmsii C. Koch, Achillea tenuifolia Lam, Achillea millefolium در شرایط زنجان مورد بررسی قرار گرفت ،به منظور در ارتفاعات شمالی شهر زنجان پس از انتخاب نمونۀ مناسب گیاهی کل پیکرۀ رویشی گیاه در مرحلۀ تمام گل گیاه برداشت و پس از خشک شدن در شرایط سایه اتاق به شکل مخلوط همگن پودر شده و اسانس آن به روش تقطیر با آب استخراج گردید. سپس اجزاء تشکیل دهنده اسانس با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی گازی متصل به طیف نگار جرمی مورد شناسایی و اندازه-گیری مقدار اجزاء قرار گرفت. نتایج حاصل بیان داشت که اسانس حاصل از Achillea wilhelmsii C. Koch دارای رنگ زرد با بازده 89/0 درصد بود، نتایج GC-MS نشان داد که اسانس این گیاه در منطقه مورد نظر ازترکیب 106 ماده تشکیل شده است که 15 ترکیب نماینده 64/54 درصد کل اسانس بودند، در بررسی اسانس گیاه, Achillea tenuifolia Lam مشخص گردید که 20ماده 54.37درصد اسانس را تشکیل داده است همچنین اسانس گیاه Achillea millefolium دارای رنگ سفید با بازده 74/0 درصد بود که 47 ترکیب 81.05 درصداسانس را بخود اختصاص داد. https://jmpb.znu.ac.ir/article_719871_d214370ac80085bd83754af348d43ab2.pdf