پژوهشکده فناوری‌های نوین زیستی دانشگاه زنجان زیست فناوری گیاهان دارویی 2423-6039 11 2 2025 12 22 Effect of gamma-aminobutyric acid and proline on morphological and phytochemical traits of Matricaria chamomilla L. under water defecit stress condition تاثیر گاما آمینوبوتیریک اسید و پرولین بر صفات مورفولوژیکی و فیتوشیمیایی گیاه دارویی بابونه آلمانى تحت تنش خشکی 736696 10.30470/jmpb.2026.2072887.1154 FA عزیزاله خیری دانشگاه زنجان، ساختمان شماره 2 دانشکده کشاورزی، گروه علوم باغبانی 0000-0002-5527-6544 فاطمه مهیا پوریوسف دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان -ایران محسن ثانی خانی استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان-ایران Journal Article 2025 09 27 To investigate the effect of proline and gamma-aminobutyric acid on the quantitative and qualitative traits of medicinal plant chamomile (Matricaria chamomilla L.) under water deficit stress, an experiment was conducted according to split plots design with a completely randomized block arrangement with four replications during the spring and summer of 2024 in the research greenhouse at the University of Zanjan. The main factor consisted of two irrigation levels (70 and 100% of field capacity) and the subplots included foliar applications of two levels of proline (0.5 and 1 mM), gamma-aminobutyric acid (0.5 and 1 mM) and control treatment (distilled water).<br>The results showed that the highest chlorophyll a content (1.40 mg/g fresh weight) was achieved under 100% field capacity irrigation combined with 1 mM proline. Foliar application of 0.5 mM proline under 70% irrigation level resulted in the highest phenolic content (4.78 mg gallic acid/g dry weight) and the greatest total antioxidant activity (51.75%). The maximum flavonoid content (1.49 mg quercetin/g dry weight) was observed with 0.5 M GABA treatment. Additionally, the highest thousand-seed weight (148 mg) was recorded under full irrigation (100% field capacity) with 1 mM proline, compared to the control. Overall, the combined application of 0.5 mM proline and GABA was most effective in mitigating the adverse effects of drought stress on chamomile. تاثیر کاربرد پرولین و اسید گاما آمینوبوتیریک (گابا) بر خصوصیات کمی و کیفی بابونه (Matricaria chamomilla L.) تحت تنش کم‌آبیاری در شرایط گلخانه‌ای مورد ارزیابی قرار گرفت. تیمارهای آزمایش شامل دو سطح آبیاری( 70 و 100 درصد ظرفیت زراعی) به‌عنوان فاکتور اصلی و دو سطح پرولین (5/0 و 1 میلی‌مولار) و اسید گاما آمینوبوتیریک (گابا) (5/0و 1 میلى‌مولار) به همراه شاهد (آب مقطر) به‌عنوان فاکتورهای فرعی به‌کار برده شدند. نتایج نشان داد بیشترین مقدار کلروفیل a (40/1 میلی‌گرم برگرم) در سطح آبیاری 100 درصد ظرفیت زراعی با پرولین 1 میلی‌مولار مشاهده شد. کاربرد برگی 5/0 میلی‌مولار پرولین در سطح آبیاری 70 درصد ظرفیت زراعی، بیش‌ترین مقدار فنل (78/4 میلی‌گرم اسید گالیک بر یک گرم وزن خشک) و بیش‌ترین مقدار آنتی‌اکسیدان کل (75/51 درصد) را موجب شد. بیش‌ترین مقدار فلاونوئید (49/1 میلی‌گرم کوئرستین بر گرم وزن خشک گیاه) در تیمار اسید گاما آمینوبوتیریک (گابا) 5/0 مولار بدست آمد و بیش‌ترین وزن هزار دانه (148 میلی‌گرم) در پرولین 1 میلی‌مولار در تنش آبی 100 درصد ظرفیت زراعی نسبت به شاهد حاصل شد. در این آزمایش تیمار 5/0 میلی‌مولار پرولین و 5/0 میلی‌مولار گابا بهترین نتایج را در تعدیل اثرات تنش خشکی داشتند. https://jmpb.znu.ac.ir/article_736696_a86f9f8f6c3aa7775dbe9bfc705ca956.pdf