زیست فناوری گیاهان دارویی

چکیده گیاهان بومی اکوسیستم های بیابانی، دارای ویزگیهای منحصربفردی هستند که بقا آنها را در شرایط سخت زیستگاهی تضمین می نماید. گیاه چوغان Salsola tragus گیاه باستانی و بیابانی ارزشمندی است که همراه با سایر گونه‌های این جنس، علاوه بر کاربرد دارویی، قرنهای متوالی به عنوان تنها شوینده گیاهی مورد استفاده انسان قرار گرفته است. در این تحقیق ابتدا بر اساس پیمایش منطقه‌ای، و اطلاعات فولکلور محلی، گیاه هدف شناسایی، بذرگیری و سپس در شرایط گلدانی سازگار و اهلی گردید. سپس جهت مطالعه پاسخ بافت‌های مختلف گیاه به کالزایی، بذر‌های این گیاه پس از برنامه استریل دو مرحله ای با الکل 70 درجه به مدت 3 دقیقه و هیپوکلریت سدیم نیم درصد به مدت 10 دقیقه، در محیط کشت MS کشت گردید. پس از جوانه زنی و رشد گیاهچه، ریزنمونه‌های ریشه چه، ساقه چه و برگچه در محیط کشت فوق، با غلظت های مختلف هورمون نفتالین استیک اسید (NAA) در سه سطح صفر، 5 و 10 میلی گرم در لیتر، کشت شد. بعد از سه هفته، تشکیل کالوس‌ها مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که بهترین جداکشت برای ایجاد کالوس در این گیاه، ریز نمونه برگچه و سپس ساقچه در شرایط نوری 16 ساعت روشنایی با شدت 3000 لوکس در غلظت 5 میلی گرم از هورمون NAA می‌باشد.

چکیده شناسایی و معرفی گیاهان دارویی از اهمیت ویژهای برخوردار است. گیاه دارویی باریجه ( (Ferula gummosa Boiss از خانواده چتریان ( Apiaceae ) در مناطقی از ایران و بخش هایی از پاکستان و ترکمنستان رشد می کند . هدف از این پژوهش بررسی گیاه از دیدگاه مولکولی از طریق استخراج DNA ژنومی، تعیین توالی و مطالعات بیوانفورماتیکی جهت شناسایی موقعیت مولکولی گیاه و نیز معرفی نیازهای رشدی گیاه و همچنین شناخت ویژگی های اکوفیزیولوژیکی از قبیل موقعیت جغرافیایی، EC ،pH خاک رویشگاه می باشد. به این منظور توده هایی از گیاه باریجه و نمونههای خاک از زیستگاه - های طبیعی در منطقه تهم استان زنجان جمع آوری شد. بررسیها نشان داد سطح خاک رویشگاه گیاه باریجه به صورت سنگریزهای، سنگی و صخرهای بوده و این گیاه در ارتفاعات حدود 2000 تا 2500 متر از سطح دریا در دامنهی جنوبی با شیب حدود 45 درجه تا 80 درجه رشد می کند. بررسی pH خاک منطقه نشان داد که pH آن در محدوده 5/ 6 است و مقدار pH خاک با مقدار EC همبستگی منفی دارد. نتایج استخراج DNA ژنومی، خالص سازی و سپس استخراج توالی 18S rDNA آن توسط PCR انجام و آنالیز تعیین توالی آن منجر به ثبت توالی مربوطه در بانک ژن با کد KM983398 گردید.