زیست فناوری گیاهان دارویی

چکیده هر اندازه که بشر از عوارض جانبی آفت­کش­های شیمیایی مطلع می­شود، میزان تقاضا برای جایگزین­های طبیعی افزایش می­یابد. این مطالعه با هدف بررسی اثرات ضد باکتریایی عصاره­ی متانولی برگ گیاه حنا و نانو ذرات نقره با استفاده از عصاره آبی برگ گیاه حنا بر پاتوژن­های مهم گیاهی که معمولاً باعث آسیب­های غیر قابل جبران به محصولات کشاورزی می­شوند، مورد بررسی قرار گرفت. در این پژوهش، اثرات ضد باکتریایی غلظت­های مختلف عصاره­ی متانولی برگ گیاه حنا (50/۰، 25/0، 12/0، 06/0، 03/0 و ۰1/۰ میلی­گرم در یک میلی­لیتر دی متیل سولفوکسید (DMSO)) روی سه باکتری گرم مثبت (باسیلوس سوبتیلیس، استافیلوکوکوس اورئوس و راتایی باکتر توکسیکوس)، و پنج باکتری گرم منفی (اشرشیاکلی، سودوموناس آئروژینوزا، سودوموناس سیرینگه، سودوموناس ویریدی فلاوا و زانتوموناس کمپستریس) با استفاده از روش انتشار دیسک سنجیده شد. همچنین، سنتز نانو ذرات نقره در غلظت­های مختلف نیترات نقره، مقادیر مختلف عصاره، دما، زمان و pH واکنش انجام شد. اندازه و شکل ظاهری ذرات سنتز شده توسط تکنیک‌های پراکندگی دینامیکی نور (DLS) و میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) تعیین گردید. یافته­ها نشان دادند که عصاره­ی متانولی برگ گیاه حنا اثر ضد باکتریایی بسیار خوبی روی همه­ی باکتری­های مورد آزمایش به استثنای سودوموناس آئروژینوزا و ویریدی فلاوا دارد. علاوه بر این، فعالیت ضد باکتریایی نانو ذرات سنتز شده با غلظت 01/0 مولار بر باکتری­های مورد آزمایش سنجیده شد و نتایج نشان داد که نانو ذرات بهینه شده در جهت خاصیت ضد باکتریایی مؤثر بوده است. همچنین، اندازه­ی نانو ذرات در حضور عصاره­ی آبی برگ گیاه حنا، 5/8 نانومتر به­دست آمد. نتایج این پژوهش نشان می­دهد که نانو ذرات می­توانند در حوزه­ی کشاورزی ارگانیک مورد توجه قرار گیرند.

چکیده مامیران (Chelidonium majus) گیاهی دارویی از تیره Papaveraceae‌، سرشار از مواد آلکالوئیدی و فنولی می‌باشد که اثرات ضد میکروبی، ضد ویروسی، ضد توموری و ضد التهابی دارد. در این پژوهش برای بررسی خواص ضد باکتریایی گیاه مامیران، از عصاره متانولی قسمت هوایی گیاه (برگ و ساقه) در 3 غلظتmg/ml 50، 100 و 150 (میلی‌گرم ماده خشک/ میلی‌لیتر حلال)) در برابر سویه ها Pseudomonas Syringae pv.syringae، Xanthomonas campestris pv. Campestris و Rathayi bactertritici استفاده شد. فعالیت ضد باکتریایی برر اساس قطر هاله ممانعت کننده از رشد با روش سنجش انتشار دیسک مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس تأثیرر عصاره‌های متانولی بخش‌های هوایی گیاه بر روی سه سویه باکتری در روش انتشار دیسک نشان داد که اثر عصاره‌های متانولی معنی‌دار می‌باشد. غلظت mg/ml150 بیش‌ترین اثر بازدارندگی را روی سه سویه باکتری داشت. حساس‌ترین باکتری به عصاره مامیران باکتری Rathayi bactertritici با میانگین قطر هاله581/2 میلی‌متر (براساس دادهه استاندارد) و مقاوم‌ترین باکتری Pseudomonas syringae pv. syring با قطر هاله 44/22 تشخیص داده شد.