زیست فناوری گیاهان دارویی

چکیده گیاهان بومی اکوسیستم های بیابانی، دارای ویزگیهای منحصربفردی هستند که بقا آنها را در شرایط سخت زیستگاهی تضمین می نماید. گیاه چوغان Salsola tragus گیاه باستانی و بیابانی ارزشمندی است که همراه با سایر گونه‌های این جنس، علاوه بر کاربرد دارویی، قرنهای متوالی به عنوان تنها شوینده گیاهی مورد استفاده انسان قرار گرفته است. در این تحقیق ابتدا بر اساس پیمایش منطقه‌ای، و اطلاعات فولکلور محلی، گیاه هدف شناسایی، بذرگیری و سپس در شرایط گلدانی سازگار و اهلی گردید. سپس جهت مطالعه پاسخ بافت‌های مختلف گیاه به کالزایی، بذر‌های این گیاه پس از برنامه استریل دو مرحله ای با الکل 70 درجه به مدت 3 دقیقه و هیپوکلریت سدیم نیم درصد به مدت 10 دقیقه، در محیط کشت MS کشت گردید. پس از جوانه زنی و رشد گیاهچه، ریزنمونه‌های ریشه چه، ساقه چه و برگچه در محیط کشت فوق، با غلظت های مختلف هورمون نفتالین استیک اسید (NAA) در سه سطح صفر، 5 و 10 میلی گرم در لیتر، کشت شد. بعد از سه هفته، تشکیل کالوس‌ها مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که بهترین جداکشت برای ایجاد کالوس در این گیاه، ریز نمونه برگچه و سپس ساقچه در شرایط نوری 16 ساعت روشنایی با شدت 3000 لوکس در غلظت 5 میلی گرم از هورمون NAA می‌باشد.

چکیده گیاه "به" (.Cydonia oblonga Mill ) به عنوان یک گیاه دارویی شناخته می شود. علاوه بر خواص زیاد میوه و برگ های این درخت، دانه "به" دارای ارزش بالایی می باشد. دانه به غنی از پکتین است که در اثر خیساندن یا جوشاندن با آب به صورت موسیلاژ که مصارف دارویی و صنعتی دارد از سلول های اپیدرم پوشش دانه به بیرون ترشح م یشود. تولید صنعتی موسیلاژ از پوسته دانه "به" و کاربرد آن به صورت وسیع در دنیا بررسی نشده است. در پژوهش حاضر برای اولین بار القای کالوس از پنج ژنوتیپ مختلف "به" و با استفاده از ریزنمونه های پوسته دانه که به روش لایه نازک سلولی( TCL ) تهیه شدند، در تیمار با غلظت های مختلف از تنظیم کننده های رشد گیاهی (صفر، 5، 10 و 20 میلی گرم در لیتر) 2,4-D در ترکیب با غلظت 8/ 1 میلی گرم در لیتر NAA در قالب طرح کاملا تصادفی روی محیط کشت پایه MS بررسی شد. نتایج نشان داد که سلول های اپیدرمی پوسته دانه "به" زنده بوده و توانایی تولید کالوس را دارند. بیشترین میزان کالوس زایی( 67 / 66 درصد) و بزرگترین اندازه کالوس ها( 5/ 26 میلی متر مربع) در ژنوتیپ KVD3 و در محیط کشت حاوی 5میلی گرم 2,4-D در ترکیب با غلظت 8/ 1 میلی گرم در لیتر NAA مشاهده شد.