زیست فناوری گیاهان دارویی

چکیده جنس آویشن (Thymus ssp) ازجمله گیاهانی با پراکنش مدیترانه‌ای می باشد این گیاه حدود ۳۵۰ گونه دارد و در ایران ۱۴ گونه گیاه معطر و چند ساله دارد که بیشتر در مناطق کوهستانی رشد می کند و با دارا بودن بیش از 20 نوع ترکیب شیمیائی عمده شناخته‌شده تاثیر مهمی در درمان و سلامت و صنایع مختلف دارد. درصد اسانس آویشن بین 0.8 تا 1.4 متغیر می باشد و بیشترین اجزاء آن شامل ترکیبات فنلی، مونوترپن‌ها و سسکوئی‌ترپن‌ها می‌باشد. تیمول جزء اصلی ترکیبات فنلی در گیاه آویشن است. از برگ آویشن در فرآورده های غذایی و همچنین از اسانس گیاه در نوشیدنی‌ها و صنایع دارویی, بهداشتی و آرایشی استفاده متنوعی می‌شود. روغن آویشن دارای خواصی نظیر ضد اسپاسم, بادشکن, ضدقارچی, ضد باکتریایی, ضدعفونی کننده, ضد کرم, ضد رماتیسم, خلط آور, آنتی اکسیدان, نگهدارنده طبیعی غذا و تأخیر دهنده پیری پستانداران می باشد. اسانس آویشن از جمله ده اسانس معروف می باشد که جایگاه خاصی در تجارت جهانی دارد در این پژوهش مروری کلی بر تحقیقات و یافته های علمی بویژه گونه ها و تنوع مورفولوژیکی و فیتوشیمیایی جنس آویشن می باشد تا کنون تحقیقات زیادی بر روی این جنس صورت گرفته است ولی به لحاظ تنوع بالای گونه های این جنس و همچنین اثرات اقلیمی و اکولوژیک متنوع و زیر گونه های فراوان ویژگی‌های فیتوشیمیایی بسیار متنوع در این جنس جمع بندی مناسبی در این خصوص وجود ندارد امید است با جمع بندی یافته های محققین بتوان افقی جدید در بررسی گونه های اندمیک ایران و ارقام پربازده جهانی گشود.

چکیده تیمول یکی از پرکاربردترین متابولیت ثانویه درگیاه آویشن (Thymus vulgaris L.) بعنوان دارو می‏باشد. یکی از ژن هایکلیدی که در سنتز آن نقش دارد ژن سیتوکرومp450 است. به منظور جداسازی و همسانه سازی آن ابتدا استخراج RNA  انجام شد و پس از ساخت cDNA با استفاده از آغازگرهای طراحی شده از مناطق حفاظت شده در حضور آنزیم HF که خاصیت ′ 3 به ′5 اگزونوکلئازی دارد عمل تکثیر صورت گرفت. در مرحله اول، همسانه سازی به روش T/A  کلونینگ در پلاسمید pTG19 صورت گرفت. انتخاب نوترکیب ها از طریق سیستم PCR کلونی و هضم آنزیمی با BamHI انجام شد. قطعات همسانه شده برای تایید نهایی توالی یابی شدند. به منظور همسانه سازی در وکتور بیانی pBI121^GUS-9  قطعه برش خورده با آنزیم BamHI در سایت همولوگ در وکتور pBI121^GUS-9تحت پروموتر 35s و خاتمه دهنده Nos همسانه شد. تایید کلونی‏های نوترکیب با PCR کلونی و هضم آنزیمی انجام شد. وکتور نوترکیب گیاهی طراحی شده میتواند جهت پژوهش‏های بعدی به منظور فرا بیان تیمول مورد استفاده قرار گیرد.

چکیده رشد پاتوژن‌های درون شیشه‌ای یکی از مهمترین مشکلات در مراحل ریزازدیادی گیاهان می‌باشند، بنابراین اولین مرحله از کشت بافت گندزدایی مواد گیاهی است. این پژوهش با هدف بهینه کردن گندزدایی ریزنمونه‌های توت‌فرنگی با استفاده از اسانس‌های مختلف (اوژنول، کارواکرول و تیمول) در قالب چهار آزمایش انجام گرفت: 1-گندزدایی ریزنمونه با 0/5 درصد اسانس‌ها در زمان‌های صفر، 30، 60، 90 و 120 ثانیه 2- گندزدایی ریزنمونه با 0/5 درصد اسانس‌ها در زمان‌های صفر، 5، 10 و 20 دقیقه 3- گندزدایی ریزنمونه با یک درصد اسانس‌ها در زمان‌های صفر، 5، 10 و 20 دقیقه 4- اسپری برگی با 5/0 درصد اسانس‌ها منظور کاهش پاتوژن‌های گیاهان مادری. نتایج نشان داد تیمول بیشترین و اوژنول کمترین بازدارندگی رشد میکروبی را داشت. گندزدایی ریزنمونه با کارواکرول 0/5 درصد به مدت 10 دقیقه، 83 درصد بازدارندگی آلودگی باکتریایی را فراهم کرد. همچنین تیمول 0/5 درصد به مدت 10دقیقه در حذف آلودگی‌های قارچی در کشت درون شیشه‌ای نتایج موثری داشت.