زیست فناوری گیاهان دارویی

چکیده پروانش (Catharanthus roseus) یکی از گیاهان دارویی مهم است که به دلیل دارا بودن آلکالوئیدهایی مانند وین‌بلاستین و وین‌کریستین، توانایی بالایی در مهار تقسیم سلولی دارد و می‌تواند به‌عنوان جایگزین کلشی‌سین در برنامه‌های پلی‌پلوئیدی‌سازی استفاده شود. هدف این پژوهش بررسی تأثیر عصاره‌های آبی و اتانولی برگ پروانش بر تقسیم سلولی در سلول‌های مریستمی ریشه پیاز (Allium cepa) بود. عصاره‌ها در چهار غلظت (۰، ۲۰، ۵۰ و ۱۰۰درصد) تهیه و به پیاز اعمال شدند. آزمایش به صورت کاملاً تصادفی و فاکتوریل با سه تکرار انجام شد. صفات مورد بررسی شامل طول و تعداد ریشه، زمان ریشه‌زایی، شاخص میتوز، شاخص‌های فازی، تعداد کروموزوم‌ها و ناهنجاری‌های سیتولوژیکی نظیر چندهسته‌ای شدن و پل کروماتیدی بود. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت عصاره، طول ریشه کاهش یافت و ریشه‌زایی در عصاره اتانولی کندتر شد، به‌طوری که بیشترین تأخیر در غلظت 100درصد مشاهده گردید. بیشترین شاخص پروفاز در ۲۰درصد عصاره هر دو نوع و بیشترین شاخص تلوفاز در 100درصد عصاره اتانولی ثبت شد. شاخص میتوز در ۲۰ و 50 درصد عصاره اتانولی به بالاترین میزان رسید. ناهنجاری‌های کروموزومی شامل چسبندگی، شکستگی و مضاعف‌شدگی عمدتاً در 50 درصد عصاره اتانولی مشاهده شد، در حالی که پل کروماتیدی فقط در 50 درصد عصاره آبی ثبت گردید. این یافته‌ها نشان می‌دهد که آلکالوئیدهای پروانش می‌توانند با تأثیر بر میتوز در برنامه‌های به‌نژادی و پلی‌پلوئیدی‌سازی گیاهان دارویی کاربرد داشته باشند.

چکیده داروی ایرینوتکان به‌عنوان یکی از موثرترین داروهای ضد سرطان برای درمان سرطان کولورکتال شناخته می‌شود. در این مطالعه، نقش آلبومین سرم انسانی (HSA) به‌عنوان یک بیوپلیمر پروتئینی و سیستم دارو رسانی ایمن در اتصال به ایرینوتکان مورد بررسی قرار گرفت. پیوند شدن ایرینوتکان بهHSA  به‌کمک روش‌های مختلف مانند فلوئوریمتری، دو رنگ نمایی دورانی (CD)، طیف سنجی فرو سرخ (FT-IR) و داکینگ مولکولی بررسی شد. تجزیه و تحلیل طیف‌های فلوئورسانس نشان داد که ایرینوتکان توانایی خاموش کردن طیف فلوئورسانس ذاتی HSA را از طریق مکانیسم خاموش کنندگی پایا دارا می‌باشد. پارامترهای پیوندی بر پایه معادله تغییر یافته اشترن-ولمر (Stern-Volmer)، برآورد شدند و تغییرات آنتالپی (ΔH^°) و آنتروپی(ΔS^°)  به ترتیب kJ mol⁻¹ 11/19- وJ mol⁻¹ K⁻¹  80/13محاسبه گردید. تجزیه و تحلیل پارامتر‌های ترمودینامیکی اتصال نشان داد که پیوند‌های هیدروژنی و میان‌کنش‌های آب‌گریزعامل اصلی پایدارسازی کمپلکس ایرینوتکان-HSA می‌باشند. آزمایش‌های نشانگرهای رقابتی نشان داد که دارو به جایگاهI  در HSA پیوند می‌شود که با داکینگ مولکولی مورد تایید قرار گرفت. فاصله (r) میان HSA و ایرینوتکان بر پایه تئوری انتقال انرژی غیرتابشی فورستر (Förster) تعیین شد. آنالیز کمی طیف‌های CD فرابنفش-دور و FT-IR نشان داد که ایرینتوتکان موجب القای تغییراتی در ساختارهای دوم و سوم پروتئین شده است.

چکیده مامیران (Chelidonium majus) گیاهی دارویی از تیره Papaveraceae‌، سرشار از مواد آلکالوئیدی و فنولی می‌باشد که اثرات ضد میکروبی، ضد ویروسی، ضد توموری و ضد التهابی دارد. در این پژوهش برای بررسی خواص ضد باکتریایی گیاه مامیران، از عصاره متانولی قسمت هوایی گیاه (برگ و ساقه) در 3 غلظتmg/ml 50، 100 و 150 (میلی‌گرم ماده خشک/ میلی‌لیتر حلال)) در برابر سویه ها Pseudomonas Syringae pv.syringae، Xanthomonas campestris pv. Campestris و Rathayi bactertritici استفاده شد. فعالیت ضد باکتریایی برر اساس قطر هاله ممانعت کننده از رشد با روش سنجش انتشار دیسک مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس تأثیرر عصاره‌های متانولی بخش‌های هوایی گیاه بر روی سه سویه باکتری در روش انتشار دیسک نشان داد که اثر عصاره‌های متانولی معنی‌دار می‌باشد. غلظت mg/ml150 بیش‌ترین اثر بازدارندگی را روی سه سویه باکتری داشت. حساس‌ترین باکتری به عصاره مامیران باکتری Rathayi bactertritici با میانگین قطر هاله581/2 میلی‌متر (براساس دادهه استاندارد) و مقاوم‌ترین باکتری Pseudomonas syringae pv. syring با قطر هاله 44/22 تشخیص داده شد.