زیست فناوری گیاهان دارویی

چکیده این مطالعه با هدف بررسی اثر سطوح مختلف زغال حاصل از چوب اقاقیا بر برخی خصوصیات رشدی، محتوای اسانس و جذب عناصر غذایی گیاه مریم گلی تحت تنش کادمیوم انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل سطوح مختلف زغال (0، 1 و 2 درصد وزنی خاک هر گلدان) و تنش کادمیوم در سه سطح 0، 30 و 60 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک بود که بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار در گلخانه تحقیقاتی گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد انجام گردید. نتایج حاصل نشان داد افزایش غلظت کادمیوم موجب کاهش معنی‌دار رشد گیاه مریم گلی از نظر ارتفاع، قطر ساقه، تعداد شاخه فرعی، سطح برگ،تعداد برگ، زیست توده و رشد ریشه گردید. تنش کادمیوم همچنین سبب کاهش محتوای اسانس و مقدار عناصر نیتروژن، فسفر، پتاسیم و افزایش میزان آهن، منگنز و کادمیوم در اندام‌های هوایی گیاه مریم گلی شد. استفاده از زغال با کاهش انتقال کادمیوم از ریشه به اندام‌های هوایی و بهبود جذب عناصر غذایی، اثرات مضر کادمیوم بر رشد گیاه را کاهش داد. در گیاهان تیمار شده با افزایش غلظت زغال، میزان اسانس سرشاخه‌های گل‌دار مریم گلی به‌طور معنی‌داری افزایش یافت. بیشترین اثر ذغال روی خصوصیات رشدی، میزان اسانس و غلظت عناصر غذایی در بالاترین غلظت استفاده شده (2 درصد وزنی خاک هر گلدان) و در گیاهان تحت تنش شدید کادمیوم مشاهده گردید.

چکیده چکیده: به‌منظور بررسی تنش کم‌آبیاری (ظرفیت زراعی، 50 و 30% ظرفیت زراعی) و محلول‌پاشی با گاما آمینو بوتیریک اسید (گابا) و اسپرمین (بدون محلول‌پاشی و 3 میلی‌گرم در لیتر) و کاربرد توام آن‌ها بر رشد و برخی صفات فیزیولوژیک ریحان آزمایشی اجرا گردید. بالاترین بیوماس گیاه در تیمار آبیاری در شرایط ظرفیت زراعی همراه با محلول‌پاشی همزمان اسپرمین و گابا مشاهده شد. بیشترین محتوای کلروفیل a، کلسیم، منیزیم، فسفر و پتاسیم در تیمار آبیاری در شرایط ظرفیت زراعی مشاهده شد. تیمار‌های آبیاری در شرایط ظرفیت‌ زراعی و 50% ظرفیت ‌زراعی موجب افزایش محتوای کلروفیل b و نیتروژن شد. آبیاری در 30 درصد ظرفیت زراعی موجب افزایش محتوای پراکسید هیدروژن، مالون دی‌آلدئید و افزایش پرولین شد. هرسه ترکیب مورد استفاده در محلول‌پاشی ( گابا، اسپرمین و مخلوط گابا + اسپرمین) موجب افزایش محتوای کلروفیل b، نیتروژن و پتاسیم شد. محلول‌پاشی همزمان گابا و اسپرمین موجب کاهش محتوای پراکسید هیدروژن و مالون دی‌آلدئید و افزایش محتوای کلروفیل a، پرولین، فنل، کلسیم، منیزیم، فسفر و محتوای اسانس در گیاه گردید. محتوای اسانس در تیمار آبیاری در 50% ظرفیت زراعی افزایش یافت. 16 جزء در اسانس ریحان شناسایی شد. متیل چاویکول (8/42-42/38 %) بیشترین جزء شناسایی شده در اسانس بود که بیشترین مقدار آن در تیمار آبیاری در 30 درصد ظرفیت زراعی با محلول‌پاشی همزمان گابا و اسپرمین مشاهده شد. نتایج حاصل از بررسی حاضر نشان‌دهنده‌ی تاثیر مثبت کاربرد همزمان گابا و اسپرمین بر صفات مورد مطالعه در گیاه تحت تنش کم‌آبیاری بود.

چکیده تاثیر کاربرد پرولین و اسید گاما آمینوبوتیریک (گابا) بر خصوصیات کمی و کیفی بابونه (Matricaria chamomilla L.) تحت تنش کم‌آبیاری در شرایط گلخانه‌ای مورد ارزیابی قرار گرفت. تیمارهای آزمایش شامل دو سطح آبیاری( 70 و 100 درصد ظرفیت زراعی) به‌عنوان فاکتور اصلی و دو سطح پرولین (5/0 و 1 میلی‌مولار) و اسید گاما آمینوبوتیریک (گابا) (5/0و 1 میلى‌مولار) به همراه شاهد (آب مقطر) به‌عنوان فاکتورهای فرعی به‌کار برده شدند. نتایج نشان داد بیشترین مقدار کلروفیل a (40/1 میلی‌گرم برگرم) در سطح آبیاری 100 درصد ظرفیت زراعی با پرولین 1 میلی‌مولار مشاهده شد. کاربرد برگی 5/0 میلی‌مولار پرولین در سطح آبیاری 70 درصد ظرفیت زراعی، بیش‌ترین مقدار فنل (78/4 میلی‌گرم اسید گالیک بر یک گرم وزن خشک) و بیش‌ترین مقدار آنتی‌اکسیدان کل (75/51 درصد) را موجب شد. بیش‌ترین مقدار فلاونوئید (49/1 میلی‌گرم کوئرستین بر گرم وزن خشک گیاه) در تیمار اسید گاما آمینوبوتیریک (گابا) 5/0 مولار بدست آمد و بیش‌ترین وزن هزار دانه (148 میلی‌گرم) در پرولین 1 میلی‌مولار در تنش آبی 100 درصد ظرفیت زراعی نسبت به شاهد حاصل شد. در این آزمایش تیمار 5/0 میلی‌مولار پرولین و 5/0 میلی‌مولار گابا بهترین نتایج را در تعدیل اثرات تنش خشکی داشتند.

چکیده داروی ایرینوتکان به‌عنوان یکی از موثرترین داروهای ضد سرطان برای درمان سرطان کولورکتال شناخته می‌شود. در این مطالعه، نقش آلبومین سرم انسانی (HSA) به‌عنوان یک بیوپلیمر پروتئینی و سیستم دارو رسانی ایمن در اتصال به ایرینوتکان مورد بررسی قرار گرفت. پیوند شدن ایرینوتکان بهHSA  به‌کمک روش‌های مختلف مانند فلوئوریمتری، دو رنگ نمایی دورانی (CD)، طیف سنجی فرو سرخ (FT-IR) و داکینگ مولکولی بررسی شد. تجزیه و تحلیل طیف‌های فلوئورسانس نشان داد که ایرینوتکان توانایی خاموش کردن طیف فلوئورسانس ذاتی HSA را از طریق مکانیسم خاموش کنندگی پایا دارا می‌باشد. پارامترهای پیوندی بر پایه معادله تغییر یافته اشترن-ولمر (Stern-Volmer)، برآورد شدند و تغییرات آنتالپی (ΔH^°) و آنتروپی(ΔS^°)  به ترتیب kJ mol⁻¹ 11/19- وJ mol⁻¹ K⁻¹  80/13محاسبه گردید. تجزیه و تحلیل پارامتر‌های ترمودینامیکی اتصال نشان داد که پیوند‌های هیدروژنی و میان‌کنش‌های آب‌گریزعامل اصلی پایدارسازی کمپلکس ایرینوتکان-HSA می‌باشند. آزمایش‌های نشانگرهای رقابتی نشان داد که دارو به جایگاهI  در HSA پیوند می‌شود که با داکینگ مولکولی مورد تایید قرار گرفت. فاصله (r) میان HSA و ایرینوتکان بر پایه تئوری انتقال انرژی غیرتابشی فورستر (Förster) تعیین شد. آنالیز کمی طیف‌های CD فرابنفش-دور و FT-IR نشان داد که ایرینتوتکان موجب القای تغییراتی در ساختارهای دوم و سوم پروتئین شده است.

چکیده گیاهان دارویی با زندگی انسان‌ها در طول تاریخ همراه بوده است و به عنوان خوراک، علوفه و دارو مورد استفاده قرار گرفته است. یکی از این گیاهان، کرفس کوهی است که از گیاهان اندمیک مناطق زاگرس ایران است که در طی رشد همانند سایر گیاهان دچار برخی از تنش‌های زیستی و غیرزیستی در این مناطق می‌شود. کرفس کوهی مقاوم به تنش‌های دمایی، رطوبتی و خشکی در محل رشد خود است، زیرا طی زمان با شرایط مناطق زاگرس سازش پیدا کرده است. در محل رشد طبیعی این گیاه شوری وجود ندارد. آفات منطقه‌ای در رویشگاه‌های اصلی این گیاه نیز مشاهده شده است. با شناخت شرایط اکولوژیکی محل رویش آن به عنوان الگو گرفتن از طبیعت، می‌توان کرفس کوهی را در شرایط زراعی کشت کرد. گونه‌ای از مینوزهای لکه‌گرد (leucoptera scitella zell)، شته رازیانه (Hyadaphis foeniculi) و لارو شب پره Eupithecia sp. از آفات منطقه‌ای کرفس کوهی به شمار می‌روند. در شرایطی که کرفس کوهی در مزرعه کشت گردد، از مهمترین علف‌های هرز مزارع آن می‌توان به یولاف وحشی (.Avena ludoviciana Dur) ، جو وحشی یا جو موشی (Hordeum murinum L.) ، جو دره (.Hordeum spontaneum C .Koch) ، چاودار وحشی (.Secale cereal L) ، خونی‌واش (Phalaris minor Retz.) ، علف پشمکی (Bromus tectorum L.) ، پنیرک (Malva sylvestris L.) و خارشتر (Alhagi camelorum Fisch) اشاره کرد.

چکیده آنغوزه از گیاهان دارویی مهم تیره چتریان است. آنغوزه در طب سنتی ایران بسیار اهمیت داشته و تقاضای جهانی زیادی برای آن وجود دارد. این گیاه در حوزه داروسازی کاربردهای فراوان دارد و از دیرباز در درمان بیماریها استفاده شده است. نتابج پژوهش‌های انجام شده در این زمینه بیانگر اثرات ضددیابتی، ضدسرطانی، ضدویروسی، ضدباکتریایی و آنتی‌اکسیدانی گیاه آنغوزه است. کاربردهای این گیاه در صنایع غذایی بسیار مورد توجه می باشد به طوری که از این گیاه به عنوان افزودنی، طعم دهنده یا ادویه در تهیه و فرآوری های مختلف غذایی استفاده می‌شود. آنغوزه در صنایع آرایشی - بهداشتی نیز کاربردهای زیاد دارد. اهمیت آنغوزه به دلیل صمغ با ارزشی است که از تیغ زدن ریشه‌ آن به دست می‌آید. در سالیان اخیر بـه دلیل سود قابل ملاحظه حاصل از فروش صمغ، برداشت این گیاه از طبیعت افزایش یافته است و این موضوع خطر انقراض نسل آنغوزه را در پی دارد. صمغ آنغوزه حاوی ترکیبات خاصی است. اسانس از جمله مواد موثره اصلی موجود در صمغ است که پس از استخراج و خالص‌سازی در صنایع دیگر مرتبط استفاده می‌شود. در حال حاضر در ایران صمغ آنغوزه به صورت خام به فروش می‌رسد. امید است با برنامه‌ریزی‌های صحیح و ایجاد صنایع تبدیلی مناسب برای آنغوزه، بتوان ضمن ایجاد اشتغال ارزش افزوده (ارزآوری) خوبی برای کشور ایجاد کرد.