مروری بر اکو فیزیولوژی، فیتوشیمی ، روش‌های نوین تولید و کاربردهای شمعدانی عطری( Pelargonium graveolens.L.Heritier)

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسنده

پژوهشکده فناوری‌های نوین زیستی-دانشگاه زنجان –زنجان-ایران

چکیده
 شمعدانی عطری گیاهی بوته‌ای و چند ساله است که متعلق به خانواده Geraniaceae و بومی کشور آفریقای جنوبی می‌باشد و  به‌دلیل کاربرد گسترده اسانس ارزشمند این گیاه در صنایع مختلف سطح زیر کشت وسیعی از این گیاه در جهان وجود دارد، ترکیبات شیمیایی این گیاه بسیار پیچیده و متعدد و حاوی بیش از صد ترکیب ترپنی و سسکوئی‌ترپنی مانند سیترونلول، ژرانیول و لینالول ، ایزومنتون و  ژرماکرون D می باشد که مسئول خواص به‌ترتیب ضد میکروبی و آرام‌بخشی، ضد‌التهاب و آنتی‌اکسیدانی و ضد‌قارچ و ضد‌اضطراب و ضد‌دیابتی و ضد‌تومور می‌باشند که مقدار و درصد آن‌ها در شرایط مختلف محیطی و زراعی متغیر است، روش‌هایی  مناسب کشت و تولید گیاه و استفاده از روش‌های نوین کشت بافت، مهندسی ژنتیک  و استفاده از فناوری‌های جدید در استخراج و استحصال مواد موثره به‌ویژه اسانس‌ها می‌توانند به بهبود کیفیت و کمیت اسانس این گیاه کمک کنند. با این حال، تحقیقات بیشتری برای بررسی تأثیر عوامل محیطی و ژنتیکی بر ترکیبات اسانس و هم‌چنین توسعه روش‌های نوین استخراج و بهینه‌سازی ترکیبات فعال مکانیسم‌های دقیق اثرات درمانی این گیاه و ارزیابی ایمنی آن در کاربردهای بالینی مورد نیاز است، درصد اجزای اسانس شمعدانی عطری می‌تواند تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند زمان برداشت، فصل و شرایط محیطی و روش استخراج اسانس تغییر کند. شناخت این تغییرات می‌تواند به بهبود روش‌های کشت و پرورش این گیاه و بهینه‌سازی تولید اسانس کمک نماید این مقاله با مروری بر مقالات و منابع سعی در آشنایی هر چه بیشتر روش‌های نوین فناورانه در تولید و فرآوری این گیاه و کاربردهای آن نموده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات