زیست فناوری گیاهان دارویی

بررسی پنج تاکسان مهم در کالوس های سرخدار تحت تیمار الیسیتورهای کیتوزان و جاسمونیک اسید

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

راحله گرزی 1
عزیزاله خیری 2
زهرا قهرمانی 3
محسن ثانی خانی 3

1 فارغ‌التحصیل مقطع دکتری، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، ایران

2 دانشگاه زنجان، ساختمان شماره 2 دانشکده کشاورزی، گروه علوم باغبانی

3 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، ایران

10.30470/jmpb.2026.2085111.1171
چکیده
تاکسان ها ترکیبات دی ترپنوئیدی با خاصیت دارویی هستند که از گونه های مختلف سرخدار (Taxus baccata) بدست می آیند. از بین تاکسان‌ها، تاکسول به عنوان مهم‌ترین تاکسان و در درمان بسیاری از سرطان‌ها کاربرد دارد. به علت مقدار بسیار اندک این ترکیب در گیاه سرخدار، از روش‌های جایگزین برای تولید تاکسول استفاده می‌شود. یک روش جایگزین و سازگار با محیط زیست برای تولید تاکسول و دیگر تاکسان‌ها، کشت کالوس و کشت سلول گیاهی می‌باشد. برای افزایش تولید تاکسان‌ها در کالوس‌های کشت شده از راهکارهای مختلفی از جمله استفاده از الیسیتورها می‌توان بهره برد. در این پژوهش از الیسیتورهای کیتوزان (mg/l 50 و30 ،10) و جاسمونیک اسید (Mµ 150و100 ،50) در سه تکرار و در محیط کشت B5 حاوی هورمونهای 2-4-D، کاینتین، جیبرلین، اکسیدان ، ساکارز و آگار، در شرایط تاریکی در اتاقک رشد به مدت 21 روز نگهداری شدند. میزان تاکسول، 10-دِ استیل باکاتین III، باکاتین III، 10-دِ استیل تاکسول و سفالومانین به عنوان مهم‌ترین تاکسان‌های شناخته شده با استفاده از دستگاه HPLC مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد بیشترین مقدار تاکسول و 10- دِ استیل باکاتین III در تیمار جاسمونیک اسید 100 میکرومولار، بیشترین مقدار باکاتین IIIدر تیمار کیتوزان 50 میلی‌گرم در لیتر، بیشترین مقدار 10- دی استیل تاکسول در تیمار جاسمونیک اسید 50 میکرومولار و بیشترین میزان سفالومانین در نمونه شاهد، مشاهده گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد که کاربرد هدفمند الیسیتورهای جاسمونیک اسید و کیتوزان می‌تواند استراتژی موثری برای هدایت مسیر متابولیکی تولید تاکسان‌های باارزش در کشت کالوس سرخدار باشد.

کلیدواژه‌ها

تاکسان ها
سرخدار
ضد سرطان
الیسیتور
کشت کالوس
موضوعات

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما