زیست فناوری گیاهان دارویی

چکیده هر اندازه که بشر از عوارض جانبی آفت­کش­های شیمیایی مطلع می­شود، میزان تقاضا برای جایگزین­های طبیعی افزایش می­یابد. این مطالعه با هدف بررسی اثرات ضد باکتریایی عصاره­ی متانولی برگ گیاه حنا و نانو ذرات نقره با استفاده از عصاره آبی برگ گیاه حنا بر پاتوژن­های مهم گیاهی که معمولاً باعث آسیب­های غیر قابل جبران به محصولات کشاورزی می­شوند، مورد بررسی قرار گرفت. در این پژوهش، اثرات ضد باکتریایی غلظت­های مختلف عصاره­ی متانولی برگ گیاه حنا (50/۰، 25/0، 12/0، 06/0، 03/0 و ۰1/۰ میلی­گرم در یک میلی­لیتر دی متیل سولفوکسید (DMSO)) روی سه باکتری گرم مثبت (باسیلوس سوبتیلیس، استافیلوکوکوس اورئوس و راتایی باکتر توکسیکوس)، و پنج باکتری گرم منفی (اشرشیاکلی، سودوموناس آئروژینوزا، سودوموناس سیرینگه، سودوموناس ویریدی فلاوا و زانتوموناس کمپستریس) با استفاده از روش انتشار دیسک سنجیده شد. همچنین، سنتز نانو ذرات نقره در غلظت­های مختلف نیترات نقره، مقادیر مختلف عصاره، دما، زمان و pH واکنش انجام شد. اندازه و شکل ظاهری ذرات سنتز شده توسط تکنیک‌های پراکندگی دینامیکی نور (DLS) و میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) تعیین گردید. یافته­ها نشان دادند که عصاره­ی متانولی برگ گیاه حنا اثر ضد باکتریایی بسیار خوبی روی همه­ی باکتری­های مورد آزمایش به استثنای سودوموناس آئروژینوزا و ویریدی فلاوا دارد. علاوه بر این، فعالیت ضد باکتریایی نانو ذرات سنتز شده با غلظت 01/0 مولار بر باکتری­های مورد آزمایش سنجیده شد و نتایج نشان داد که نانو ذرات بهینه شده در جهت خاصیت ضد باکتریایی مؤثر بوده است. همچنین، اندازه­ی نانو ذرات در حضور عصاره­ی آبی برگ گیاه حنا، 5/8 نانومتر به­دست آمد. نتایج این پژوهش نشان می­دهد که نانو ذرات می­توانند در حوزه­ی کشاورزی ارگانیک مورد توجه قرار گیرند.

چکیده گل راعی (Hypericum perforatum) یک گیاه گلدار و چند ساله با خواص دارویی با‌‌‌‌‌‌ ارزش است. سیستم‏ های درون شیشه‏ ای، ابزاری مهم برای بدست آوردن گیاهان یکنواخت ژنتیکی است که در نهایت می ‏تواند به عنوان منبعی از ترکیبات دارویی مطلوب باشد، تحقیق حاضر با هدف دستیابی به یک پروتکل باززایی کاراتر جهت استفاده در برنامه‏ های مهندسی ‏ژنتیک این گیاه انجام شد. در این تحقیق اثرات سطوح مختلف نانو ذرات نقره (0، 1،0.5، 2.5 و 5 میلی‏ گرم در لیتر) و اثر متقابل آن با تنظیم کننده های رشد و ریزنمونه بر باززایی این گیاه در شرایط درون شیشه‏ ای در قالب یک آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار و پنج ریزنمونه در هر تکرار مورد بررسی قرار گرفت. براساس نتایج بدست آمده، غلظت هورمونی 1.5 میلی‏ گرم در لیتر (CPPU) N-(2-Chloro-4-pyridyl)-N'-phenylurea و 1 میلی‏ گرم در لیتر ایندول استیک اسید مناسب‏ترین غلظت برای باززایی گل راعی بود. غلظت 1 میلی‏گرم در لیتر نانو ذرات نقره در ریزنمونه برگ باعث افزایش طول شاخساره در گل راعی شد ولی غلظت‏ بالای نانو ذرات نقره (5 میلی‏گرم در لیتر) باعث کاهش معنی‏ دار باززایی گردید. همچنین شاخساره‏ های برگ گل راعی روی محیط 1/2 MS که حاوی 1 میلی‏ گرم در لیتر IBA بودند ریشه ‏زایی مناسبی نشان دادند.