زیست فناوری گیاهان دارویی

چکیده این مطالعه با هدف بررسی اثر سطوح مختلف زغال حاصل از چوب اقاقیا بر برخی خصوصیات رشدی، محتوای اسانس و جذب عناصر غذایی گیاه مریم گلی تحت تنش کادمیوم انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل سطوح مختلف زغال (0، 1 و 2 درصد وزنی خاک هر گلدان) و تنش کادمیوم در سه سطح 0، 30 و 60 میلی‌گرم بر کیلوگرم خاک بود که بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار در گلخانه تحقیقاتی گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد انجام گردید. نتایج حاصل نشان داد افزایش غلظت کادمیوم موجب کاهش معنی‌دار رشد گیاه مریم گلی از نظر ارتفاع، قطر ساقه، تعداد شاخه فرعی، سطح برگ،تعداد برگ، زیست توده و رشد ریشه گردید. تنش کادمیوم همچنین سبب کاهش محتوای اسانس و مقدار عناصر نیتروژن، فسفر، پتاسیم و افزایش میزان آهن، منگنز و کادمیوم در اندام‌های هوایی گیاه مریم گلی شد. استفاده از زغال با کاهش انتقال کادمیوم از ریشه به اندام‌های هوایی و بهبود جذب عناصر غذایی، اثرات مضر کادمیوم بر رشد گیاه را کاهش داد. در گیاهان تیمار شده با افزایش غلظت زغال، میزان اسانس سرشاخه‌های گل‌دار مریم گلی به‌طور معنی‌داری افزایش یافت. بیشترین اثر ذغال روی خصوصیات رشدی، میزان اسانس و غلظت عناصر غذایی در بالاترین غلظت استفاده شده (2 درصد وزنی خاک هر گلدان) و در گیاهان تحت تنش شدید کادمیوم مشاهده گردید.

چکیده گیاهان دارویی به واسطه داشتن ترکیبات زیست فعال مانند فنل‌ها و فلاونوئیدها، به عنوان منابع مهم ضداکسایشی شناخته می‌شوند که می‌توانند در پیشگیری و درمان بسیاری از بیماری‌ها موثر باشند. ترکیبات فنلی و فلاونوئیدی به دلیل داشتن خواص ضداکسایشی، ضدالتهابی و ضدسرطانی، توجه بسیاری از پژوهشگران را به خود جلب کرده‌اند. روش‌های استخراج عصاره گیاهان، به ویژه نوع حلال، درصد حلال و زمان استخراج، تاثیر قابل‌توجهی بر میزان و نوع ترکیبات استخراج شده دارند. در این پژوهش تاثیر روش‌های مختلف استخراج شامل خیساندن و امواج فراصوت، نوع و غلظت حلال (اتانول و متانول در غلظت‌های 50 و 70 درصد) و زمان استخراج (5 و 10 دقیقه) بر محتواهای فنل و فلاونوئید کل و خاصیت ضداکسایشی عصاره‌های گیاهان خرفه و میوه و برگ کنار مورد بررسی قرار گرفت. برای آنالیز آماری از آزمایش‌های فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی با دو تکرار استفاده شد. نتایج نشان داد که بیشینه محتوای ترکیبات فنلی در عصاره گیاه خرفه با استفاده از روش خیساندن و حلال متانول 70% و زمان استخراج پنج دقیقه به دست آمد. همچنین، بیشترین محتوای فلاونوئید کل در عصاره برگ کنار در شرایط مشابه به دست آمد. در مورد فعالیت ضداکسایشی، بیشترین فعالیت در عصاره برگ کنار با استفاده از حلال اتانول 70% و زمان استخراج 10 دقیقه به دست آمد. این مطالعه نشان داد که بهینه‌سازی شرایط استخراج می‌تواند به طور قابل‌توجهی بر کارایی استخراج ترکیبات مفید از گیاهان دارویی تاثیر بگذارد و موجب تولید عصاره‌هایی با خواص ضداکسایشی قوی‌تر شود.

چکیده گیاه گل گاوزبان که عموما به نام گل گاوزبان ایرانی شهرت دارد با نام علمی Echium amoenum  Fisch. & C.A.Mey از گیاهان دارویی مهم، شناخته شده، رایج و پر مصرف در حافظه دارویی بشری بوده و در فرهنگ ها و فولکلورهای مختلف  به‌ویژه در ایران جایگاه ویژه‌ای دارد. به‌نظر می‌رسد این گیاه بعد از آویشن در لیست گیاهان پرمصرف کشور ایران باشد. در سراسر جهان، گل‌ها و برگ‌های E. amoenum برای اهداف دارویی همچون درمان استرس، بیماری‌های قلبی عروقی، مقوی، آرام‌بخش و در درمان سرفه و مشکلات ریوی استفاده می‌شوند. این گیاه بومی مناطق محدودی از بخش‌های شمالی و شمال غربی ایران و قفقاز بوده و در بسیاری از مناطق اروپا، غرب آسیا و آمریکای شمالی می‌روید و اغلب به‌صورت وحشی در کناره‌ی رودخانه‌ها دیده می‌شود. گاوزبان ایرانی یکی از باارزش‌ترین و محبوب‌ترین گیاهان دارویی در ایران محسوب می‌شود. تیره گاوزبان ( Boraginaceae) دارای بیش از 130 جنس و 2300 گونه می‌باشد. جنس Echium  شامل 67 گونه است. بر‌اساس تحقیقات جهانی، گل گاو‌‌زبان ایرانی حاوی ترکیبات طبیعی زیست‌ فعالی است که دارای اثرات سلامت بخشی مانند: ضد‌اکسیدانی، ضدباکتریایی، ضدویروسی، ضددیابتی، ضدالتهابی، تسکینی و تنظیم‌کننده سیستم ایمنی می‌باشد. در طب سنتی از گلبرگ‌های این گیاه به‌عنوان مدر، مسکن، معرق و کاهنده فشار‌خون استفاده می‌شود. عمدتاً پلی‌فنول‌ها، اسید رزمارینیک و فلاونوئیدها به‌عنوان ماده اصلی این گیاه می‌باشد این گیاه دارای بذور غنی از اسیدهای چرب ضروری آلفا لینولنیک و گامالینولنیک بوده که از‌جمله اسیدهای چرب ضروری مورد نیاز در ساختار پروستاگلاندین‌های دخیل در سنتز دیواره میلین عصبی بوده و به‌همین‌جهت در تهیه مکمل‌های دارویی برای پیشگیری از بیماری‌های عصبی همچون ام‌اس (M.S) به‌کار می‌رود. تنوع ژنتیکی و نیز استفاده از روش‌های زیست فناوری همچون کشت سلول و کشت کالوس در این گیاه یکی از راه های تولید متابولیت‌های ثانویه است که توسط محققین متعددی مورد مطالعه قرار گرفته است که در این مقاله بدان پرداخته شده است.  بیشتر تحقیقات انجام شده  بخش ریزازدیادی برپایه محیط غذایی موراشیق و اسکوگ بوده و بیشتر هورمون‌های مورد استفاده هورمون‌های   2، 4-دی کلروفنوکسی استیک اسید،  نفتالین اسید استیک و 6- بنزیل آمینوپورین  و یا ترکیبی از این هورمون‌ها  انجام شده است.  

چکیده گیاه دارویی باریجه  با نام علمی Ferula gummosa  یکی از گیاهان دارویی مهم ایران و از گیاهان رو به انقراض دنیا است. یکی از دلایل تهدید ژرم پلاسم باریجه خواب طولانی بذر و قوه نامیه بسیار پایین  و برداشت بی رویه آن می‌باشد. در این تحقیق که در قالب طرح کاملا تصادفی  با 3 تکرار و3 تیمار در پژوهشکده فناوری‌های نوین زیستی دانشگاه زنجان انجام شد جنین های گیاه باریجه توده  استان فارس از بذر ها استخراج شده و  به منظور پیدا کردن بهترین غلظت محیط کشت بر میزان رشد در محیط های MS با غلظت‌های 2/1-4/1و محیط MS کامل کشت شدند. پس از گذشت 30روز صفاتی از قبیل طول گیاهچه، وزن گیاهچه و درصد جوانی‌زنی در هر محیط اندازه‌گیری و باهم مقایسه شدند. نتایج نشان دادند که  میزان رشد این گیاه در محیط‌های با غلظت یک چهارم از محیط موراشیگ و اسکوگ بیشتر  از دو غلظت مورد مطالعه است. با توجه به منابع در دسترس و منتشر شده، نتایج این تحقیق برای اولین بار در موضوع اثر غلظت محیط کشت بر روی شاخص های جوانه زنی و رشد گیاهچه‌ی باریجه گزارش میگردد.

چکیده گیاهان دارویی از زمان‌های بسیار دور تاکنون منبع تهیه ترکیبات دارویی و همچنین دیگر فراورده‌های مفید بوده‌اند. به دلیل برخی محدودیت‌ها، روش‌های سنتی تهیه ترکیبات دارویی، قادر به تامین نیاز روزافزون بازار نمی‌باشند و از اینرو استفاده از روش‌های جایگزین، امری اجتناب‌ناپذیر است. مهندسی متابولیک یک راه حل منطقی و کارامد برای افزایش تولید ترکیبات دارویی و کاهش هزینه‌های مربوطه می‌باشد. مهندسی متابولیک علاوه بر بهبود تولید متابولیت‌های مورد نظر و کاهش تولید متابولیت‌های ناخواسته، همچنین منجر به تولید متابولیت‌های جدید در گیاهان می‌گردد. در حال حاضر روش‌های بسیاری به منظور دستورزی مسیرهای متابولیکی مورد استفاده قرار می‌گیرند که در این میان، فناوری CRISPR/Cas به دلیل دقت بالا و سهولت استفاده، از جایگاه خاصی برخوردار است. اثرات چشمگیر این فناوری بر بهبود متابولیکی گیاهان دارویی در مطالعات متعددی به اثبات رسیده است. در مقاله حاضر، ابتدا در خصوص اهمیت گیاهان دارویی و متابولیت‌های آنها بحث شده است و پس از آن به لزوم استفاده از مهندسی متابولیک در افزایش ترکیبات دارویی این گیاهان اشاره شده است. در ادامه، به تشریح فناوری CRISPR/Cas و نحوه عمل آن در ویرایش ژن‌ها پرداخته‌ایم. سپس کاربرد این فناوری در دستورزی مسیرهای متابولیکی گیاهان دارویی، با تمرکز بر سه گروه عمده متابولیت‌های گیاهی یعنی ترپنوئیدها، آلکالوئیدها و فنیل پروپانوئیدها، مورد بحث قرار گرفته است. بخش بعدی به طرح برخی از چالش‌های موجود در کاربرد این تکنولوژی در مهندسی متابولیک گیاهان دارویی، و راه‌ حل‌های پیشنهادی می‌پردازد. در پایان نیز چشم‌اندازهای آینده این فناوری در بهبود متابولیکی گیاهان دارویی، بطور خلاصه توضیح داده شده است.

چکیده آنغوزه از گیاهان دارویی مهم تیره چتریان است. آنغوزه در طب سنتی ایران بسیار اهمیت داشته و تقاضای جهانی زیادی برای آن وجود دارد. این گیاه در حوزه داروسازی کاربردهای فراوان دارد و از دیرباز در درمان بیماریها استفاده شده است. نتابج پژوهش‌های انجام شده در این زمینه بیانگر اثرات ضددیابتی، ضدسرطانی، ضدویروسی، ضدباکتریایی و آنتی‌اکسیدانی گیاه آنغوزه است. کاربردهای این گیاه در صنایع غذایی بسیار مورد توجه می باشد به طوری که از این گیاه به عنوان افزودنی، طعم دهنده یا ادویه در تهیه و فرآوری های مختلف غذایی استفاده می‌شود. آنغوزه در صنایع آرایشی - بهداشتی نیز کاربردهای زیاد دارد. اهمیت آنغوزه به دلیل صمغ با ارزشی است که از تیغ زدن ریشه‌ آن به دست می‌آید. در سالیان اخیر بـه دلیل سود قابل ملاحظه حاصل از فروش صمغ، برداشت این گیاه از طبیعت افزایش یافته است و این موضوع خطر انقراض نسل آنغوزه را در پی دارد. صمغ آنغوزه حاوی ترکیبات خاصی است. اسانس از جمله مواد موثره اصلی موجود در صمغ است که پس از استخراج و خالص‌سازی در صنایع دیگر مرتبط استفاده می‌شود. در حال حاضر در ایران صمغ آنغوزه به صورت خام به فروش می‌رسد. امید است با برنامه‌ریزی‌های صحیح و ایجاد صنایع تبدیلی مناسب برای آنغوزه، بتوان ضمن ایجاد اشتغال ارزش افزوده (ارزآوری) خوبی برای کشور ایجاد کرد.

چکیده آویشن یکی از گیاهان دارویی مهم است که هم بصورت طبیعی در بخش های زیادی از مراتع ایران می روید و هم بصورت وسیعی در ایران و جهان کشت می شود. با توجه به قرار گرفتن کشور ایران در منطقه خشک و نیمه خشک و میزان کم بارندگی در کشور لازم است تحقیقاتی به منظور افزایش تحمل تنش خشکی در گیاهان زراعی و دارویی انجام شود.  تنش خشکی علاوه بر کاهش محصولات زراعی در ایران موجب کاهش میزان تولید و نیز کیفیت گیاهان دارویی نیز می شود. به همین دلیل به منظور بررسی مکانیسم های تحمل تنش خشکی در آویشن و بررسی امکان افزایش تحمل به خشکی در این گیاهان دارویی با ارزش، فعالیت تعدادی از آنزیم های آتی اکسیدان بعنوان یکی از راهکارهای مقابله با تنش خشکی در گیاه آویشن خوراکی (Thymus vulgaris L.)  در یک آزمایش کاملا نصادفی مورد بررسی قرار گرفت. نشاهای آویشن پس از رشد کافی در گلدان های حاوی خاک مناسب تحت تیمار های آبیاری 80% (شاهد)، 60% و 40% ظرفیت زراعی قرار گرفتند. نتایج نشان داد تیمار خشکی اثر معنیداری بر میزان پروتئین های محلول کل و فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدان داشت. تحت تنش خشکی 60% و بخصوص 40% مقدار پروتئین های محلول کاهش یافت. فعالیت آنزیم کاتالاز تحت تنش خشکی نسبت به شاهد افزایش یافت که بیشترین مقدار آن در تنش 60% بود. فعالیت پراکسیداز تحت تنش خشکی تغییر معنیداری نکرد(60%) یا کاهش یافت (40%). بعنوان نتیجه گیری کلی می توان گفت که یکی از مکانیسم های تحمل تنش خشکی در آویشن افزایش فعالیت برخی از آنزیم های آنتی اکسیدان از جمله کاتالاز می باشد. 

چکیده متاورس به عنوان مفهومی جدید، در پی خلق زیستی مجازی برای بشر بوده، همانند زیست واقعی اهداف مختلف تجاری، سرگرمی، علمی، سیاسی و غیره را دنبال می‌کند. اگرچه سازوکار این پدیده هنوز به خوبی شناسایی یا مستقر نشده، اما با داده‌های فعلی می‌توان گفت که امکاناتی نظیر واقعیت مجازی و واقعیت افزوده پتانسیل بالایی برای خلق فضایی نو در تمام ابعاد کشاورزی و دامپروری از جمله گیاهان دارویی را خواهند داشت. این فناوری نسل چهارمی می‌تواند در حلقه‌های زنجیره زندگی محصولات کشاورزی وارد شده و درک متفاوتی از تعاملات کاربر و زنجیره از یکسو و واکنش‌های سیاره به تولید و مصرف این محصولات را از سوی دیگر ایجاد نماید. در این مقاله از راهِ نظریه‌پردازی، ابتدا کلیات فناوری متاورس و تاریخچه ظهور آن معرفی خواهند شد و سپس نشان داده می‌شود که چگونه این ابزار قدرتمند می‌تواند از مرحله پیشاتولید تا پسامصرف، نه تنها انسان و محصولات کشاورزی را پایش نماید بلکه برای اولین بار بشر را مسافر بخش‌های دیگر سیاره خواهد کرد تا دریابد هر تصمیم و کردار او چه بازتابی در دیگر اجزاء اکوسیستم به جای می‌گذارد. همچنین متاورس می‌تواند با ایجاد یک «اَبَرداده‌ی شخصی» به هر کاربر، مسائل فراروی او را با راه‌حلی ساده اما با سازوکاری پیچیده، نظیر مکانیسم خاک در طبیعت، حل و فصل نماید.

چکیده متابولیت های ثانویه موادی هستند که دربعضی از گیاهان و درمرحله رویشی خاصی ازرویش وجود دارند. آلکالوئید ها (مورفین، کدئین، آتروپین)، ترپنوئیدها، فلاوونوئیدها، رنگریزه هاو تانن ها از جمله مهم ترین این ترکیبات هستند. روند تغییرات این مواد موثره، در دو گیاه دارویی درمنه (Artemisia) (a) و آویشن (Thymus) در سه سطح ارتفاع H₁ (700 تا 800 )، H₂ (1300 تا 1200 )  و H₃ (1700 تا 1800 ) متر از سطح دریا  و سه منطقه اقلیمی، خشک، نیمه خشک و نیمه مرطوب و در قالب یک طرح پایه بلوک کامل تصادفی با سه تکرار بررسی شد.  با تجزیه و تحلیل آماری با نرم افزار های آماری با نرم افزار  Rعلاوه بر بررسی تغییرات مواد موثره در این دو گیاه دارویی،  به شاخصی جدید برای ارزیابی شدت و استفاده از آن برای پهنه بندی خشکسالی دست یافتیم. در بهره برداری از گیاهان دارویی مرتعی نتایج این تحقیق قابل استفاده است. شاخص معرفی شده نشان می دهد که با افزایش شدت خشکی میزان متابولیت ها ثانویه در گونه های مختلف و در مراحل مختلف رویشی به طور معنی داری افزایش می یابد، که می توان از این شاخص برای مطالعات اکولوژی و اقلیم شناسی استفاده کرد.

چکیده تنوع زیستی با کمک به معیشت و توسعه انسان نقشی اصلی، دررفاه جمعیت جهانی ایفا میکند. طبق گزارش های WHO، حدود 80 درصد جمعیت جهان هنوز به داروهای گیاهی متکی اند. امروزه اکثرداروها وجود خودرامدیون گیاهان دارویی هستند. مواد طبیعی مدت‌ها به عنوان منابع داروهای درمانی عمل می‌کردند، که داروهایی مانند دیژیتال (ازگل انگشتانه)، ارگوتامین (از چاودار آلوده)، سالیسیلات‌ها (پوست بید) ازجمله نمونه‌های کلاسیک هستند. کشف دارو از منابع طبیعی شامل یک رویکرد چندوجهی با ترکیب تکنیک های گیاه شناسی، فیتوشیمیایی، بیولوژیکی و مولکولی است . بنابراین، کشف داروی مبتنی بر گیاهان دارویی همچنان یک حوزه مهم وکشف نشده است، تحقیق دراین موضوع منجر به نتایج مهمی در راستای اهداف دارویی میشود . کاهش تنوع زیستی نتیجه افزایش جمعیت جهانی، صنعتی شدن سریع ، جنگل زدایی بی رویه، بهره برداری بیش از حد منابع طبیعی، آلودگی و  نهایتا تغییرات آب و هوایی جهانی است . حفظ تنوع زیستی گیاهی برای ایجاد تنوع ساختاری و ترکیبات اصلی در آینده برای توسعه پایدار تمدن بشری مهم است . این موضوع برای کشورهای در حال توسعه اهمیت بیشتری پیدا میکند، جایی که اکتشاف زیستی برنامه‌ریزی‌شده همراه با تجاری‌سازی غیرمخرب میتواند به حفظ تنوع زیستی کمک کندودر درازمدت به نفع بشر باشد.  بررسی حاضر تلاشی برای به روز رسانی دانش ما در مورد کاربردهای درمانی متنوع محصولات گیاهی مختلف دربرابر اهداف دارویی مختلف مانند سرطان، مغز انسان، عملکرد قلبی عروقی، عفونت میکروبی، التهاب، درد و موارد دیگراست.

چکیده استفاده از تکنیک‌های اصلاحی در اصلاح گیاهان دارویی و زراعی و بهبود کمیت و کیفیت مواد مؤثره موجود در آن‌ها برای تولید گیاهان پربازده امری ضروری است. از عوامل مؤثر بر تولید کالوس و باززایی می‌توان به ژنوتیپ، تنظیم‌کننده‌های رشد، محیط کشت، سن و نوع ریزنمونه و شرایط محیطی اشاره کرد. در این تحقیق القای کالوس در هفت گونه گیاهی (Daucus carota، Dracocephalum kotschyi، Hyssopus officinalis، Galega officinalis،Amsonia tubemaemontana،Moringa oliefera، Urtica dioica) در شرایط In vitro  مورد بررسی قرار گرفته است که میزان القای کالوس و اندام‌زایی بر روی ریزنمونه برگی در محیط کشت‌های MS و WPM با غلظت‌های مختلفی از تنظیم‌کننده‌های رشد ارزیابی شد. بدین منظور،‌ آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی طراحی گردید و اثرات ژنوتیپی در القا کالوس و متعاقب آن تکثیر گیاه مشاهده شد. نتایج نشان داد که Daucus carota،‌ Moringa oliefera و Hyssopus officinalis از نظر القای کالوس با سایر گونه ها ‌اختلاف معنی‌داری داشتند.

چکیده در این تحقیق اثر شوری ناشی از کلرید سدیم بر تغییرات سدیم و کلر در ریشه گیاه Nepeta astrotricha در قالب طرح کاملاً تصادفی با پنج سطح شوری 0، 2/5، 5، 7/5 و 10 dsm^-1 در سه تکرار مورد مطالعه قرار گرفت. جوانه‌ها در گلدان‌های پلاستیکی و شرایط مشابه در گلخانه‌ تحقیقاتی دانشکده منابع طبیعی دانشگاه یزد نگهداری شدند. پس از 60 روز استفاده از تیمارها، ریشه گیاهان به آزمایشگاه منتقل و بعد از استخراج عصاره‌ی ریشه، میزان سدیم و کلر اندازه‌گیری شد. بر اساس نتایج تجزیه واریانس، افزایش شوری باعث افزایش محتوای سدیم ریشه گیاه شد. این افزایش در تیمارهای 7/5 و 10 dsm^-1 در مقایسه با شاهد معنی‌دار بود. همچنین مقدار کلر با افزایش سطح شوری افزایش یافت. بالاترین مقدار کلر در نمونه 10 dsm^-1 و حداقل مقدار در نمونه غیر تنش مشاهده شد. به نظر می‌رسد گیاه دارویی Nepeta astrotricha با جذب و حفظ سدیم و کلر در ریشه و جلوگیری از انتقال آن به قسمت‌های هوایی می‌تواند تنش شوری را تحمل کند.

چکیده گیاهان بومی اکوسیستم های بیابانی، دارای ویزگیهای منحصربفردی هستند که بقا آنها را در شرایط سخت زیستگاهی تضمین می نماید. گیاه چوغان Salsola tragus گیاه باستانی و بیابانی ارزشمندی است که همراه با سایر گونه‌های این جنس، علاوه بر کاربرد دارویی، قرنهای متوالی به عنوان تنها شوینده گیاهی مورد استفاده انسان قرار گرفته است. در این تحقیق ابتدا بر اساس پیمایش منطقه‌ای، و اطلاعات فولکلور محلی، گیاه هدف شناسایی، بذرگیری و سپس در شرایط گلدانی سازگار و اهلی گردید. سپس جهت مطالعه پاسخ بافت‌های مختلف گیاه به کالزایی، بذر‌های این گیاه پس از برنامه استریل دو مرحله ای با الکل 70 درجه به مدت 3 دقیقه و هیپوکلریت سدیم نیم درصد به مدت 10 دقیقه، در محیط کشت MS کشت گردید. پس از جوانه زنی و رشد گیاهچه، ریزنمونه‌های ریشه چه، ساقه چه و برگچه در محیط کشت فوق، با غلظت های مختلف هورمون نفتالین استیک اسید (NAA) در سه سطح صفر، 5 و 10 میلی گرم در لیتر، کشت شد. بعد از سه هفته، تشکیل کالوس‌ها مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که بهترین جداکشت برای ایجاد کالوس در این گیاه، ریز نمونه برگچه و سپس ساقچه در شرایط نوری 16 ساعت روشنایی با شدت 3000 لوکس در غلظت 5 میلی گرم از هورمون NAA می‌باشد.

چکیده به‌منظور بررسی تنوع ژنتیکی 15 جمعیت گیاه دارویی زنیان از 15 آغازگر RAPD استفاده شد. آغازگرهای TIBMBC02، TIBMBA06 و TIBMBC06 با 4 الل کمترین تعداد و آغازگر TIBMBA09 با 11 الل بیشترین تعداد الل داشتند. بیشترین میزان شاخص چندشکلی با میزان 9/0 مربوط به آغازگر TIBMBA09 و کمترین میزان شاخص چندشکلی با میزان 4/0 مربوط به آغازگر TIBMBC15، بیشترین میزان شاخص مارکری با میزان 07/9 مربوط به آغازگر TIBMBA09 و کمترین میزان شاخص مارکری با میزان 63/1 مربوط به آغازگر TIBMBA06، بیشترین میزان تعداد الل مؤثره، شاخص تنوع شانن و شاخص تنوع نی به ترتیب 9/1، 673/0 و 48/0 متعلق به آغازگر TIBMBB12 و کمترین میزان تعداد الل مؤثره، شاخص تنوع شانن و شاخص تنوع نی به ترتیب 15/1، 258/0 و 134/0 متعلق به آغازگر TIBMBA09 بود. بر اساس ماتریس تشابه نی و لی و جاکارد کمترین میزان تشابه مربوط به ژنوتیپ­های زنیان اردبیل با زنیان بروجرد، قم و بشرویه مشاهده و همچنین تغییرات درون و بین جمعیت‌ها با استفاده از تجزیه واریانس مولکولی نشان داد که 85 درصد کل تغییرات ژنتیکی درون جمعیت‌ها وجود دارد. تجزیه خوشه‌ای جمعیت‌ها را در چهار گروه مختلف قرار داد که ارتباط متوسط بین فاصله ژنتیکی و فاصله جغرافیایی را در بین جمعیت‌ها نشان داد.

چکیده گیاه "به" (.Cydonia oblonga Mill ) به عنوان یک گیاه دارویی شناخته می شود. علاوه بر خواص زیاد میوه و برگ های این درخت، دانه "به" دارای ارزش بالایی می باشد. دانه به غنی از پکتین است که در اثر خیساندن یا جوشاندن با آب به صورت موسیلاژ که مصارف دارویی و صنعتی دارد از سلول های اپیدرم پوشش دانه به بیرون ترشح م یشود. تولید صنعتی موسیلاژ از پوسته دانه "به" و کاربرد آن به صورت وسیع در دنیا بررسی نشده است. در پژوهش حاضر برای اولین بار القای کالوس از پنج ژنوتیپ مختلف "به" و با استفاده از ریزنمونه های پوسته دانه که به روش لایه نازک سلولی( TCL ) تهیه شدند، در تیمار با غلظت های مختلف از تنظیم کننده های رشد گیاهی (صفر، 5، 10 و 20 میلی گرم در لیتر) 2,4-D در ترکیب با غلظت 8/ 1 میلی گرم در لیتر NAA در قالب طرح کاملا تصادفی روی محیط کشت پایه MS بررسی شد. نتایج نشان داد که سلول های اپیدرمی پوسته دانه "به" زنده بوده و توانایی تولید کالوس را دارند. بیشترین میزان کالوس زایی( 67 / 66 درصد) و بزرگترین اندازه کالوس ها( 5/ 26 میلی متر مربع) در ژنوتیپ KVD3 و در محیط کشت حاوی 5میلی گرم 2,4-D در ترکیب با غلظت 8/ 1 میلی گرم در لیتر NAA مشاهده شد.